Co jakiś czas media donoszą o sprawie z błędem medycznym w tle. Mało kto jednak wie, że polskie prawo nie zna legalnej definicji tego pojęcia! Czym zatem jest błąd medyczny? Kto i na jakiej podstawie za niego odpowiada?
W orzecznictwie sądowym błąd medyczny często definiowany jest jako postępowanie sprzeczne z zasadami wiedzy i nauki medycznej, w zakresie dostępnym dla lekarza. I choć pierwsza część tej definicji jest trafna, druga budzi pewne wątpliwości.
Wskazuje się bowiem, że to właśnie na lekarzu spoczywa szczególny obowiązek dochowania należytej staranności i powszechnie obowiązujących reguł postępowania według aktualnie obowiązującej wiedzy medycznej. Ale w takim przypadku mamy do czynienia z czymś co nazywamy błędem lekarskim [błędem w sztuce lekarskiej], który siłą rzeczy jest pojęciem węższym od błędu medycznego.
Już w 1955 roku Sąd Najwyższy wskazał, iż błędem w sztuce lekarskiej jest czynność [zaniechanie] lekarza w zakresie diagnozy i terapii, niezgodna z nauką medycyny w zakresie dla lekarza dostępnym, zaś zaniedbania lekarza w zakresie obowiązków otoczenia chorego opieką oraz w zakresie organizacji bezpieczeństwa higieny i opieki nad chorym takim błędem nie są. No i właśnie – pomimo upływu dekad powyższa definicja nadal trafnie – choć nie w pełni – obrazuje różnicę między błędem medycznym a błędem w sztuce lekarskiej.
Semantyka? Niekoniecznie! Trafne określenie z czym mamy do czynienia w konkretnej sprawie, ma kluczowe znaczenie dla wskazania podmiotu, wobec którego można formułować ewentualne roszczenia – czy wobec samego lekarza, czy też może jednak placówki medycznej [szpitala, przychodnii, etc.].
Warto również zauważyć, że od 2023 roku w obrocie prawnym funkcjonuje natomiast stosunkowo szeroka definicja zdarzenia niepożądanego, która zawarta została w ustawie o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta.
Zdarzenie niepożądane określone zostało w niej jako zdarzenie zaistniałe w trakcie udzielania lub w efekcie udzielenia bądź zaniechania udzielenia świadczenia opieki zdrowotnej, powodujące lub mogące spowodować negatywny skutek dla zdrowia lub życia pacjenta, w szczególności zgon, uszczerbek na zdrowiu lub rozstrój zdrowia, chorobę, zagrożenie życia, konieczność hospitalizacji albo jej przedłużenia, a także uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia płodu.
Powyższa definicja ustawowa, która jest bardzo pomocna przy posiłkowym zdefiniowaniu błędu medycznego, dodaje jednocześnie, że zdarzenia niepożądanego nie stanowi zdarzenie, którego skutek jest przewidywanym skutkiem prawidłowo udzielonego świadczenia opieki zdrowotnej.
Odpowiedzialność za błąd medyczny, lekarski, czy też wystąpienie zdarzenia niepożądanego kwalifikować trzeba jako odpowiedzialność na zasadzie winy. Zachodzi ona zatem tylko wówczas, gdy spełnione są wszystkie przesłanki odpowiedzialności deliktowej, tj. wyrządzenie szkody [np. pogorszenie stanu zdrowia lub śmierć pacjenta], zawinione działanie lub zaniechanie lekarza lub innego podmiotu [niezgodne z powszechnie uznanym stanem wiedzy medycznej], oraz normalny związek przyczynowy pomiędzy tym działaniem lub zaniechaniem a wyrządzoną szkodą.
Jeśli interesują Cię kolejne tematy z zakresu prawa medycznego – zaobserwuj mnie w mediach społecznościowych, by być na bieżąco! A jeśli potrzebujesz pomocy prawnej – zapraszam do kontaktu.
Blog
